1. Rủi ro về thuế là gì?
Theo Khoản 1, Điều 3 Thông tư 204/2015/TT-BTC, rủi ro về thuế được hiểu là khả năng người nộp thuế không tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về thuế, phí, lệ phí hoặc các khoản thu khác thuộc ngân sách Nhà nước. Việc không tuân thủ này có thể dẫn đến thất thu ngân sách Nhà nước và ảnh hưởng đến công tác quản lý thu thuế.
Cơ quan thuế căn cứ vào bộ tiêu chí đánh giá rủi ro để phân loại và xác định mức độ tuân thủ của người nộp thuế. Những tiêu chí này được xây dựng nhằm phục vụ công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra thuế, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế thất thoát ngân sách.
Việc đánh giá rủi ro thuế được thực hiện thông qua phân tích dữ liệu, kỹ năng nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ thông tin, dựa trên các tiêu chí quản lý rủi ro được quy định sẵn, nhằm dự đoán tần suất xảy ra và mức độ ảnh hưởng của rủi ro (nếu có).
2. Tại sao cần quản lý rủi ro về thuế?
Công tác quản lý rủi ro về thuế được cơ quan thuế triển khai với mục tiêu khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, đồng thời phát hiện sớm và xử lý kịp thời những hành vi vi phạm, gian lận thuế.
Trong quá trình quản lý, doanh nghiệp sẽ được phân loại rủi ro để cơ quan thuế xác định những trường hợp cần kiểm tra, thanh tra, hoàn thuế, cưỡng chế thuế hoặc quản lý ấn chỉ thuế. Việc này giúp nâng cao hiệu quả giám sát và giảm gánh nặng hành chính cho các doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt.
Công tác đánh giá rủi ro được thực hiện dựa trên các tiêu chí nghiệp vụ, dữ liệu quản lý thuế và hệ thống cơ sở dữ liệu về người nộp thuế của Tổng cục Thuế.
3. Dấu hiệu nhận biết doanh nghiệp có rủi ro về hóa đơn và thuế GTGT
Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn 1873/TCT-TTKT năm 2022, trong đó nêu rõ 25 dấu hiệu nhận biết doanh nghiệp có rủi ro về hóa đơn và hoàn thuế GTGT. Một số dấu hiệu phổ biến gồm:
- Thay đổi người đại diện pháp luật từ 2 lần trở lên trong 12 tháng, hoặc chuyển địa điểm kinh doanh liên tục.
- Doanh nghiệp mới thành lập không có địa điểm kinh doanh cố định, hoặc chuyển trụ sở nhiều lần trong 1–2 năm đầu.
- Chuyển trụ sở sau khi có thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
- Người đại diện hoặc giám đốc từng quản lý doanh nghiệp khác bị bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc còn nợ thuế.
- Doanh nghiệp không phát sinh doanh thu trong nhiều năm rồi bán hoặc chuyển nhượng cho người khác.
- Không có giấy phép khai thác khoáng sản nhưng vẫn xuất hóa đơn tài nguyên, khoáng sản.
- Doanh thu tăng đột biến, hoặc không tương xứng với quy mô, kho hàng.
- Doanh thu trên 10 tỷ đồng nhưng thuế phải nộp dưới 100 triệu đồng.
- Các trường hợp khác được liệt kê cụ thể tại Công văn 1873/TCT-TTKT.
Những dấu hiệu này là cơ sở để cơ quan thuế xác định doanh nghiệp có nguy cơ gian lận hoặc vi phạm nghĩa vụ thuế, từ đó có biện pháp quản lý phù hợp.
4. Quy trình đánh giá và phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế
Bước 1: Đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế
- Thời gian thực hiện: Cơ quan thuế tiến hành định kỳ vào ngày 25 hàng tháng.
- Cách thực hiện: Hệ thống phân tích dữ liệu và quản lý rủi ro tự động đánh giá dựa trên thông tin nộp thuế, kê khai, doanh thu, nghĩa vụ thuế…
- Kết quả:
- Đưa ra báo cáo đánh giá theo mẫu số 02/QTr-QLRR và 02-1/QTr-QLRR ban hành kèm Quyết định 18/QĐ-TCT (2023).
- Kết quả được lưu trữ trên hệ thống quản lý dữ liệu thuế và chuyển đến bộ phận giám sát trọng điểm nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Bước 2: Phân loại mức độ rủi ro tổng thể của người nộp thuế
- Thời gian: Được thực hiện vào các ngày 15/4, 30/6 và 30/9 hàng năm, hoặc theo yêu cầu đặc biệt.
- Cách thực hiện: Ứng dụng quản lý rủi ro tự động phân tích và phân loại doanh nghiệp theo mức rủi ro thấp – trung bình – cao – rất cao.
- Kết quả:
- Được thể hiện theo mẫu 03/QTr-QLRR và 03-1/QTr-QLRR.
- Các doanh nghiệp có mức rủi ro cao sẽ được chuyển sang danh sách giám sát đặc biệt để kiểm tra trọng điểm.
Bước 3: Phân loại rủi ro trong từng nghiệp vụ quản lý thuế
- Thực hiện định kỳ hoặc khi phát sinh hồ sơ mới.
- Khi có nghiệp vụ liên quan đến thuế, hệ thống sẽ tự động đánh giá và phân loại rủi ro ngay tại thời điểm phát sinh.
- Kết quả:
- Báo cáo được lập theo mẫu 04/QTr-QLRR, giúp cơ quan thuế chủ động theo dõi và kiểm soát nghĩa vụ thuế của từng doanh nghiệp.
5. Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp quản lý rủi ro thuế của Kế Toán Minh Anh
Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán và quản trị doanh nghiệp, Kế Toán Minh Anh cung cấp giải pháp toàn diện giúp doanh nghiệp:
- Rà soát, phân tích rủi ro thuế tiềm ẩn.
- Tư vấn điều chỉnh quy trình kê khai, hạch toán, hoàn thuế theo quy định mới nhất.
- Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế, hạn chế rủi ro thanh tra, kiểm tra đột xuất.
- Đảm bảo doanh nghiệp luôn tuân thủ pháp luật, tránh bị phạt hành chính hoặc truy thu thuế.
Thông Tin Liên Hệ
Trụ sở: 29 đường số 1, Phường An Hội Đông, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Email:ketoanminhanh@gmail.com
MST: 0314009349
Hotline +(84) 90 6869 568
